Przy szybkim tempie życia wiele osób doświadcza poczucia chaosu i dezorganizacji. Czasem przypisujemy to stresowi, licznym obowiązkom czy brakującemu czasu. Jednak te objawy mogą być sygnałem czegoś więcej. Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się czy Twoje trudności z organizacją i zarządzaniem sobą w czasie mogą być związane z niezdiagnozowanym ADHD? W tym artykule przyjrzymy się, kiedy warto rozważyć diagnozę ADHD u dorosłych.
Co to jest ADHD?
ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi to zaburzenie neurorozwojowe, do niedawna często kojarzone z dziećmi – a jak dzisiaj już dość powszechnie wiadomo nie mija ono z wiekiem tylko jego objawy mogą być mniej rzucające się innym w oczy. Sporo dorosłych zaczęło w ostatnich latach podejrzewać, że ich obecne i pojawiające się w przeszłości trudności mogą być związane z tą jednostką. Mimo że ADHD u dorosłych objawia się nieco inaczej niż u dzieci, nadal może znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie.
Objawy ADHD u dorosłych
Rozpoznanie ADHD u dorosłych może być o tyle trudniejsze że objawy mogą być subtelniejsze niż u dzieci i bywają mylone z innymi problemami. Oto kilka typowych objawów które mogą wskazywać na ADHD:
- Trudności z odpowiednim do sytuacji ukierunkowaniem uwagi – skierowaniem jej na tym, co w danym momencie jest najistotniejsze
- Problemy z organizacją i zarządzaniem sobą w czasie, doświadczanie silnego poczucia chaosu
- Impulsywność, tendencja do mówienia nieprzemyślanych rzeczy i podejmowania pochopnych decyzji
- Zapominanie o ważnych terminach i obowiązkach
- Trudności w relacjach interpersonalnych z powodu nadmiernej niecierpliwości, przerywania innym czy braku dostatecznej uwagi na innych uczestnikach interakcji
Kiedy warto rozważyć diagnozę ADHD u dorosłych?
Jeśli zauważasz u siebie powyższe objawy i mają one negatywny wpływ na Twoje obecne życie zawodowe, osobiste lub społeczne a także przypominasz sobie trudności w szkole, w interakcjach z rówieśnikami, uwagi członków rodziny oraz nauczycieli dotyczące nieuważności, bujania w obłokach oraz większą niż w przypadku innych nadpobudliwość to warto rozważyć diagnozę ADHD dla dorosłych. Może ona pomóc zrozumieć czy Twoje trudności są związane z ADHD czy też ich przyczyna leży gdzie indziej.
Jak przebiega diagnoza ADHD u dorosłych?
Proces diagnozy ADHD u dorosłych obejmuje kilka etapów. Oto czego możesz się spodziewać:
- Wywiad kliniczny – specjalista przeprowadzi szczegółowy wywiad aby zrozumieć Twoje objawy i osobiste przeżycia na przestrzeni życia.
- Kwestionariusze i testy – standardem jest wykorzystanie testu DIVA – V. Proces warto uzupełnić dodatkowymi testami przesiewowymi w celu określenia czy występują także objawy innych jednostek diagnostycznych i ewentualnie zalecić pogłębienie diagnozy. Testy warto dobrać indywidualnie.
- Diagnoza lekarska (w razie potrzeby): Czasami konieczne jest wykluczenie innych schorzeń, które mogą powodować podobne objawy.
Jakie są korzyści z diagnozy ADHD?
Zdiagnozowanie ADHD, także już w późniejszym wieku może przynieść wiele korzyści. Przede wszystkim pozwala na lepsze zrozumienie samego siebie i swoich trudności. Można podjąć odpowiednie, sprawdzone kroki, aby poprawić swoją jakość życia. Oto kilka korzyści z diagnozy:
- Możliwość wdrożenia skutecznych strategii zarządzania sobą w czasie, organizacji codzienności czy korekty zachowań występujących w relacjach prywatnych / towarzyskich
- Motywacja do sięgnięcia po odpowiednie wsparcie psychologiczne i psychoterapeutyczne – tu warto wybrać specjalistę obeznanego z tematyką ADHD pracującego w nurcie CBT lub DBT
- Możliwość sięgnięcia po wsparcie farmakologiczne
W razie potrzeby praca z nieadekwatnymi w obecnej sytuacji, nieadaptacyjnymi myślami oraz silnymi, obezwładniającymi emocjami
Jakie są dostępne metody leczenia ADHD dla osób dorosłych?
Na samym początku zaznaczę, że obecnie niemożliwe jest wyleczenie się z ADHD a interwencje służą ograniczeniu negatywnego wpływu ADHD na życie klienta, poprawie jego funkcjonowania, zmniejszenie dyskomfortu emocjonalnego i zwrócenie uwagi na jego zasoby. Oto najczęściej wykorzystywane interwencje:
- Konsultacje psychologiczne / psychoedukacja – już pojedyncze sesje ze specjalista obeznanym z tematem ADHD przynoszą lepsze zrozumienie swojej sytuacji i zapoznanie się z wartymi wdrożenia strategiami poprawy funkcjonowania
- Terapia poznawcza – behawioralna (CBT) lub jej odmiana, tak zwana „trzecia fala” terapia dialektyczno – behawioralna (DBT) będące nurtami najbardziej skierowanymi na problemy i potrzeby osób z ADHD – regularna, głębsza niż w przypadku konsultacji praca psychoterapeutyczna
- Farmakoterapia – w przypadku wieku osób z ADHD odpowiednie leki bardzo pomagają skutecznie kontrolować objawy
Droga do lepszego zrozumienia siebie
Otrzymanie diagnozy ADHD będąc osobą dorosłą bardzo porządkuję dotychczas często niezrozumiałe doświadczenia na przestrzeni całego życia. Dla dość sporej liczby osób moment jej otrzymania wiązał się z poczuciem ulgi – przykre przeżycia zostają uznane i odpowiednio nazwane bez wartościowania, bez krzywdzących etykiet. Dzięki odpowiedniemu wsparciu i strategiom, można znacząco poprawić jakość życia i perspektywicznie zacząć osiągnąć swoje cele. Jeśli podejrzewasz że możesz mieć ADHD, nie wahaj się skonsultować z profesjonalistą.
